Toen ik voor het eerst serieus naar energiecontracten keek, viel me op dat bijna alles "groen" heet. Elke leverancier heeft een tarief met een blaadje ernaast. Dat maakte me achterdochtig, want als iedereen groen is, betekent het woord niet zo veel meer.
Hoe het systeem werkt
De kern is dit: stroom uit het stopcontact is altijd hetzelfde. Er loopt geen apart kabeltje van een windmolen naar jouw huis. Wat je koopt als je "groene stroom" afneemt, is een Garantie van Oorsprong — een certificaat dat bewijst dat er ergens evenveel duurzame stroom is opgewekt als jij verbruikt.
Die certificaten zijn verhandelbaar en dat is precies waar het interessant wordt. Een leverancier kan grijze stroom inkopen op de markt en er certificaten bij kopen uit bijvoorbeeld een Noorse waterkrachtcentrale die er al vijftig jaar staat. Op papier is jouw stroom dan honderd procent groen. In werkelijkheid is er geen enkele nieuwe windmolen of zonnepark bijgekomen doordat jij dat contract hebt getekend.
Dat is niet illegaal en ook niet per se slecht — het systeem is bedacht om duurzame opwek te belonen. Maar het verschil tussen "certificaten uit Noorwegen" en "stroom van een windpark in de Noordoostpolder" is groot, terwijl beide "100% groen" op de factuur zetten.
Waar je op kunt letten
- Herkomst. Nederlandse wind en zon zijn het meest direct. Buitenlandse waterkracht is het goedkoopst voor de leverancier en daarmee het minst betekenisvol.
- Van wie koopt de leverancier in? Sommige partijen kopen rechtstreeks bij Nederlandse producenten — soms zelfs bij individuele boeren met een windmolen of een zonnedak. Dan is de link tussen jouw geld en de opwek echt.
- De jaarlijkse Stroomranglijst. Milieudefensie, Natuur & Milieu en WISE maken elk jaar een ranglijst van alle Nederlandse leveranciers. Dat is de snelste manier om door de marketing heen te kijken.
- Let op de kleine lettertjes bij "CO₂-gecompenseerd gas". Dat is iets heel anders dan groene stroom en betekent meestal dat er ergens bomen zijn geplant.
Wat ik ervan vind
Ik ben er nuchter in geworden. Overstappen naar een leverancier met Nederlandse wind maakt van jou geen klimaatheld en het scheelt geen kilo CO₂ op de dag dat je tekent. Wat het wel doet: het geeft een marktsignaal, en het maakt uit bij welk bedrijf jouw geld terechtkomt. Een leverancier die rechtstreeks bij Nederlandse producenten inkoopt en daar zijn hele bedrijfsmodel op bouwt, is een ander soort bedrijf dan een handelaar die certificaten van de beurs plukt.
Voor mij was dat uiteindelijk de doorslaggevende factor, meer dan de paar tientjes verschil per jaar. Ik heb er destijds veel over gelezen en uiteindelijk een keuze gemaakt waar ik nu ruim een jaar mee draai — mijn volledige ervaring met die overstap schreef ik hier op, inclusief wat me tegenviel.
Nog even dit
Wat mij bij dit onderwerp het meest is bijgebleven: het gaat niet om het perfecte contract. Het gaat erom dat je begrijpt wat je koopt. Er zijn genoeg mensen die drie tientjes per jaar meer betalen voor een label dat weinig voorstelt, en dat is zonde — niet vanwege het geld, maar omdat ze denken dat ze klaar zijn.
